Νιασίνη και Φυλλικό οξύ, ο ρόλος τους για την υγεία μας

Οι διάφοροι τύποι πολυβιταµινούχων συµπληρωµάτων διατροφής που κυκλοφορούν, περιέχουν στην πλειοψηφία τους ένα ή περισσότερα εκ των 11 βιταµινών και 13 ιχνοστοιχείων, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τον ανθρώπινο οργανισµό [Clayman CB].
Για να επισηµάνουµε τη σηµασία των βιταµινών για τον ανθρώπινο οργανισµό, να δικαιολογήσουµε την ύπαρξη των συµπληρωµάτων διατροφής και να εστιάσουµε στους λόγους σχετικά µε το «πότε» κρίνεται ωφέλιµη η εξωγενής πρόσληψή τους, θα πρέπει να καταγράψουµε περιληπτικά τις κυριότερες ασθένειες που αποδεδειγµένα προκαλούνται στον ανθρώπινο οργανισµό από την έλλειψη των πιο σηµαντικών και ευρύτερα διαδεδοµένων βιταµινών, χωρίς ωστόσο να εµβαθύνουµε στην παρούσα εργασία σε βιοχηµικές λεπτοµέρειες ούτε σε εξειδικευµένες µελέτες, οι οποίες θα απευθύνονταν σε ένα πιο στενό ερευνητικό περιβάλλον.

Ωστόσο, δεν µπορούµε να παραλείψουµε και την τοξική επίδραση που αποδίδεται σε υψηλά επίπεδα βιταµινών λόγω υπερδοσολογίας


Νιασίνη
Ο όρος «νιασίνη» αναφέρεται σε δύο συστατικά µε βιταµινική δράση, γνωστά ως νικοτινικό οξύ και νικοτιναµίδιο (συστατικά των οξειδοαναγωγικών νουκλεοτιδίων NAD και NADP). Η νιασίνη συντίθεται στον οργανισµό από το αµινοξύ L-τρυπτοφάνη, το οποίο προσλαµβάνεται από την τροφή (περίπου 60mg τρυπτοφάνης αποδίδουν 1mg νιασίνης).
Στην έλλειψη των δύο αυτών συστατικών οφείλεται η ασθένεια πελλάγρα, η οποία εκδηλώνεται µε πλήθος νευρολογικών, γαστρεντερικών και δερµατικών διαταραχών. Τα πιο συνηθισµένα συµπτώµατα της πελλάγρας περιλαµβάνουν τη δερµατίτιδα (κυρίως µετά την έκθεση στον ήλιο, όπου και προκαλούνται σοβαρά εγκαύµατα), κατά την οποία το δέρµα γίνεται τραχύ και λεπτό µε χαρακτηριστική σκουρόχρωµη χρώση, καθώς και επώδυνες φλεγµονές του παχέος και λεπτού εντέρου και του ουροποιητικού συστήµατος (ουρηθρίτιδα). Ειδικά στις γυναίκες παρατηρείται συνήθως οξεία µορφή κολπίτιδας και δυσµηνόρροια.
Στην αντίθετη περίπτωση, για την τοξικότητα που προκαλείται από υπερβολικές δόσεις πρόσληψης νιασίνης ευθύνεται το νικοτινικό οξύ, το οποίο ανταγωνίζεται το ουρικό οξύ ως προς την απέκκρισή του, µε αποτέλεσµα να υπάρχει κίνδυνος εµφάνισης ουρικής αρθρίτιδας. Υψηλές δόσεις νιασίνης σε διάστηµα τριµήνου ευθύνονται επίσης για ηπατικές διαταραχές, όπως η εµφάνιση ικτέρου [Miller & Hayes, Alhadeff et al].

Φυλλικό οξύ
Ανήκει στην κατηγορία των βιταµινών του συµπλέγµατος Β και είναι γνωστό και ως βιταµίνη Β9. Προσλαµβάνεται µόνο από εξωγενείς πηγές. Διαδραµατίζει σηµαντικότατο ρόλο στη σύνθεση του DNA και συµµετέχει στο µεταβολισµό των αµινοξέων γλυκίνη, σερίνη, ιστιδίνη, µε κυριότερο το µεταβολισµό της οµοκυστεΐνης. Μειωµένα επίπεδα φυλλικού οξέος έχουν ως αποτέλεσµα την αύξηση των επιπέδων της οµοκυστεΐνης στο αίµα και την πρόκληση υπεροµοκυστεϊναιµίας, η οποία ενοχοποιείται για την εµφάνιση καρδιοαγγειακών παθήσεων, όπως της στεφανιαίας νόσου, της περιφερικής αγγειοπάθειας και του ισχαιµικού εγκεφαλικού [Selhub et al, Stampfer et al, Arnesen et al, Nygard et al, Eikelboom JW et al]. Το αλκοόλ µειώνει σηµαντικά τα επίπεδα φυλλικού οξέος.
Συµπληρώµατα φυλλικού οξέος έχουν δείξει ότι συµβάλλουν στη διατήρηση της ελαστικότητας των αγγείων, αυξάνοντας τα επίπεδα του οξειδίου του αζώτου (ΝΟ) στο αγγειακό ενδοθήλιο, µειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο για στεφανιαία νόσο [Rimm et al, Verhaar et al]. Ως απαραίτητο συµπλήρωµα διατροφής κατά τις πρώτες βδοµάδες της κύησης, το φυλλικό οξύ συµβάλλει στη φυσιολογική εµβρυϊκή ανάπτυξη του νωτιαίου σωλήνα, αποτρέποντας τυχόν ανωµαλίες του νευρικού συστήµατος του εµβρύου [MRC 1991, Czeizel & Dudas, Honein et al].
Η έλλειψη φυλλικού οξέος προκαλεί µεγαλοβλαστική αναιµία, λόγω µη φυσιολογικής σύνθεσης του πυρηνικού DNA, µε αποτέλεσµα να οδηγούνται σε πρόωρο θάνατο τα αιµοποιητικά κύτταρα του µυελού των οστών. Μελέτες αναφέρουν ότι η έλλειψη φυλλικού οξέος συνδέεται µε αυξηµένη πιθανότητα εµφάνισης κακοηθειών, όπως καρκίνος του τραχήλου της µήτρας, των πνευµόνων, του παχέος εντέρου και του εγκεφάλου [Glynn & Albanes, Everson et al, Blount et al]. Δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις τοξικότητας λόγω υπερβολικής πρόσληψης φυλλικού οξέος από συµπληρωµατική πρόσληψη.

Πηγή : Φαρμακευτικός κόσμος